Święta

ŚwiętaŻydowskieWszystkie Święta żydowskie zaczynają się w przeddzień wyznaczonej daty. Spowodowane jest to tym, że "dzień żydowski" rozpoczyna się i kończy o zachodzie słońca.


Żydowski kalendarz religijny rozpoczyna się od żydowskiego Nowego Roku czyli Rosz Haszany, który jest również nazywany Dniem Sądu - w niebie otwierane są księgi i każde stworzenie jest oceniane. Tego dnia dmie się w róg barani szofar, który symbolizuje trąbę, która zabrzmi na końcu czasów w Dniu Sądu. Okres pokuty kończy Jom Kipur, czyli Dzień Pojednania.


Kilka dni później rozpoczyna się siedmiodniowe Święto Namiotów - Sukot, pierwotnie święto plonów, które jest radosnym wesołym świętem. Po nim następuje święto 'Radości Tory' - Simchat Tora, symbolizuje zakończenie rocznego cyklu czytania Tory.


Święto Pesach, które upamiętnia wyjście Izraelitów z Egiptu. Ze świętem tym wiążą się rozbudowane tradycje dotyczące jedzenia, zachowania itd.

Siedem tygodni po tym święcie obchodzone jest Święto Tygodni Szawuot - pamiątka przekazania przez Boga Mojżeszowi przykazań na górze Synaj .


W okresie przesilenia zimowego obchodzimy trwające osiem dni Święto Świateł - Chanuka. Upamiętnia wydarzenia jakie nastąpiły po zbezczeszczeniu Świątyni Jerozolimskiej , kiedy to jeden dzbanuszek oliwy, wystarczający zwykle na jeden dzień, płonął przez osiem dni, dopuki nie została wyprodukowana kolejna potrzebna ilość koszernej oliwy. Osiem dni też trwają uroczystości ponownego wyświęcenia Świątyni.

Święto Purim upamiętnia wybawienie od zagłady Żydów za czasów perskiego panowania.

Do szczególnych dni świątecznych należy Szabat czyli siódmy dzień tygodnia, przeznaczony na odpoczynek, w którym obowiązuje zakaz wykonywania wszelkich prac, wyszczególniono też 39 czynności, które nie powinno się wykonywać w Szabat

Tradycyjne życzenia świąteczne to חג שמח [Chag Sameach], czyli Wesołych Świat.

W najważniejsze święta żydowskie odczytywane są księgi biblijne z tzw. zbioru Megilot.

Kalendarium świąt żydowskich w 5777 roku

święta żydoskie

 

 ROSZ HA SZANA  -  1-2 Tiszrei / 3-4 października 2016 r.

JOM KIPPUR  -  10 Tiszrei / 12 października 2016 r. 

SUKKOT               -  15-16 Tiszrei - 17-18 października 2016 r.

SZMINI ACERET & SIMCHAT TORA  - 22-23 Tiszrei - 24-25 października  2016 r.

CHANUKA            - 25 Kislew - 3 Tewet / 6 (wieczór) -25 grudzień 2016 - 1 styczeń 2017 r.

TU B'SZWAT        - 15 Szwat /11 luty 2017 r.

PURIM                 - 14 Adar / 12 marzec 2017 r.

PESACH               - 15-22 Nisan / 11-18 kwiecień 2017 r.

LAG B'OMER        - 18 Ijar / 14 maj 2017 r.

SZAWUOT           - 6-7 Siwan /31 maj-1 czerwiec 2017 r. 

TISZA BE'AW  (Post) - 9 Aw  / 1 sierpień 2017 r.

DrukujEmail

15 Aw - Tu B'Aw

15 AwŚwięto Tu B'Aw obchodzone 15 dnia miesiąca Aw - choć Tora o nim milczy, na koniec traktatu Taanit, Miszna mówi: „Nie znał Izrael większego święta ponad 15 dzień miesiąca Aw i Jom Kipur. W dni te córy Jeruzalem szły do winnic i tańczyły…”

Czytaj dalej

DrukujEmail

Tisza BeAw

Tisza BeAwPrzez osiemset trzydzieści lat na wzgórzu, ponad Jerozolimą, stała Świątynia, która była miejscem łączności między niebem a ziemią. Świątynia ta była tak centralnym punktem w łączności człowieka z B-giem. Dwie trzecie przykazań B-żych zapisanych w Torze (micw) jest związanych z istnieniem Świątyni Jerozolimskiej.

Zniszczenie jej, uważane jest za największą tragedię w naszej historii; a jej odbudowa będzie znakiem ostatecznego zbawienia, powrotu harmonii świata, który B-g stworzył oraz harmonii pomiędzy B-giem a Jego stworzeniem.

Pełne trzy tygodnie naszego roku, trzy tygodnie pomiędzy dniem 17 miesiąca Tamuz a dniem 9 miesiąca Aw - są okresem żałoby nad zniszczeniem Świątyni, czego rezultatem było fizyczne wygnanie, oraz duchowe rozproszenie, które w dalszym ciągu dotyczy naszego życia.

Czytaj dalej

DrukujEmail

17 Tamuz

17Tammuz.JPGW 17 dniu żydowskiego miesiąca Tamuz, Żydzi na całym świecie poszczą  i lamentują w pamięć o licznych katastrofach, jakie dotknęły nasz naród w ten  złowieszczy dzień.

Celem, dla którego żydowski kalendarz zawiera takie dni postu, według Rabina Eliyahu Kitov’a - "Księga Naszego Dziedzictwa",  jest “przebudzenie w naszych sercach pokuty poprzez przypomnienie nam o grzechach naszych przodków, które doprowadziły do katastrof...”

Czytaj dalej

DrukujEmail

SZOFAR

SzofarSzofar to róg koszernego zwierzęcia (przy usuniętym szpikiem kostnym). Podstawową micwą na Rosz Haszana (żydowskiego Nowego Roku) jest słuchanie dźwięku szofaru, lepiej w synagodze, idealnie - jako część służby modlitewnej. 

W tym roku słuchajcie dźwięku dęcia w szofar w dniach 21 i 22 września 2017 roku.

Kiedy się dmie Szofar

Tora traktuje  Rosz Haszana jako "dni dęcia w [ shofar ]”, ponieważ Rosz Haszana jest też dniem „koronacji Króla” (według Tory). Rosz Haszana świętujemy przez dwa dni, tak więc należy usłyszeć szofar za dnia w ciągu tych dwóch dni - chyba że pierwszego dnia wypada Szabat , w takim przypadku dmie się w szofar dopiero drugiego dnia.

Chociaż dęcie w szofar może być na przestrzeni całego dnia, aż do zachodu słońca, tradycyjny czas dla słuchania shofaru to poranne godziny, po przeczytaniu wersetów Tory, przed modlitwą Musaf (dodatkowa modlitwa recytowana w Szabat i święta). Zgodnie z tradycją dmie się w szofar kilkakrotnie w czasie trwania Musaf.

Co to znaczy dla nas „Dęcie zw Szofar”?

Tora nie wyjaśnia precyzyjnie, dlaczego musimy słuchać dźwięków szofaru na Rosz Haszana. Jednakże Rabin Saadia Gaon opracował listę 10 powodów tej jakże wyjątkowej micwy:

1Na Rosz Haszana ‚koronujemy' Haszem jako Króla Świata. Gromkie trąbienie wzywa do przeżycia tego ekscytującego wydarzenia.

2Ten donośny i przenikliwy dźwięk sprawia, że obudzą się dusze ospałe, zagubione we własnych problemach bądź  tonące w samozadowoleniu.

3Przywołuje wspomnienia eksplozji fanfar, słyszanych, gdy B-g zstąpił na górę Synaj by dać nam Torę.

4Powtarza wołania proroków, którzy wzywali Izrael do sprostowania swoich błędów i powrotu do B-ga i Jego przykazań.

5Przypomina nam o okrzykach wojennych naszych wrogów, którzy weszli do Świątyni w Jerozolimie i ją zniszczyli.

6Wykonany z baraniego rogu, szofar przypomina ofiarę Izaaka , który został zbawiony, gdy B-g wskazał Abrahamowi baranka, przeznaczonego na  ofiarę (zamiast Izaaka).

7Donośny i przenikliwy dźwięk ‚budzi’ nas i napełnia nas bojaźnią przed B-giem.

8Zapowiada dzień sądu po upływie dni, które prorok opisuje jako "dzień szofaru i alarmu przeciwko miastom obronnym i wysokim basztom" (Zefania 1:16)

 9Daje nam nadzieję, odzwierciedlając dźwięk "wielkiego szofara", który wezwie naród żydowski, rozproszony po całej Ziemi, gdy przyjdzie Mesiasz.

10Przypomina nam o zmartwychwstaniu, o których czytamy "mieszkańcy ziemi ... słychać szofar " 3.

Dęcie w Szofar - jak się odbywa.

Osoba, która dmie w szofar stoi na bimie („trybuna” w przedniej części synagogi). Rytuał zaczyna się od recytowania zbioru wierszy z Techilim (Księgi Psalmów), a następnie dwóch błogosławieństw: pierwszym jest błogosławieństwo Szehechejanu , dziękując B-gu za przyznanie nam jeszcze jednego roku życia, pozwalając nam po raz jeszcze usłyszeć dźwięk szofaru; drugie błogosławieństwo do B-ga "kto uświęcił nas swoimi przykazami i rozkazał usłyszeć głos szofaru".

Dęcie zawiera trzy rodzaje dźwięków: tekiah , długi - podobny do szelestu - szewarim , seria trzech krótkich „jęków”; i teruah , co najmniej dziewięć „ogłuszających” staccato.

Pierwsze dęcia w szofar składają się z następujących 30 „fanfar”:

Tekiah-shevarim-teruah-tekiah
Tekiah-shevarim-teruah-tekiah
Tekiah-shevarim-teruah-tekiah 

Tekiah-shevarim-tekiah
Tekiah-shevarim-tekiah
Tekiah-shevarimtekiah 

Tekiah-teruah-tekiah
Tekiah-teruah-tekiah
Tekiah-teruah-tekiah gedolah (wyjątkowo długi dźwięk) 

Kto powinien słuchać Szofaru?

Teoretycznie rzecz biorąc, tylko dorośli mężczyźni (po bar micwie, czyli po ukończeniu 13 lat życia) są zobowiązani do słuchania szofaru. Jednak również kobiety zdecydowanie powinny starać się wypełnić tę micwę (w praktyce, jest opinią, że odkąd kobiety przyjęły tę micwę, stało się dla nich również obowiązkowe), a nawet małe dzieci powinny być zabierane do synagogi, aby usłyszeć dźwięk szofaru. W końcu szofar przemawia do duszy każdego Żyda.

Techniki i przepisy dotyczące dęcia w szofar są dość skomplikowane, tak więc tylko ten, który dobrze ich poznał, powinien dąć w szofar . (Istnieje możliwość z nimi się zapoznać, ponieważ zostały skodyfikowane przez pierwszego Rebbego  Chabadu w Szulchan Aruch).

Jak wygląda koszerny szofar?

Talmud mówi, że rogi wszystkich koszernych zwierząt są koszerne dla wykonania szofarów , z wyjątkiem rogu wołu, który nie jest nazywany "szofarem", ale "kerenem" i porożami, które nie są uważane za szofary "puste" i poroża są stałe (wypełnione).

Jednak z wszystkich możliwości, preferowanym źródłem do wykonania szofarów jest baranek, z dwóch następujących powodów: 1. Przywołuje baranka, który został ofiarowany przy „słynnej” biblijnej „próbie Abrahama”, który był gotowy poświęcić jedynego ukochanego syna swojego dla B-ga. 2. Jego zakrzywiony kształt symbolizuje pokorę, którą czujemy, gdy stoimy przed B-giem.

W czasach starożytnych dźwięki shofaru stanowiły część służby w Świątyni oraz wezwania do walki w czasach wojennych.

Dzisiaj, oprócz Rosz Haszana, szofar zazwyczaj brzmi jeszcze:

1. W miesiącu Elul, każdego ranka - wołanie do B-ga, przygotowanie się do Rosz Haszana.

2. Na koniec Jom Kippur .

Na zakończenie

Mistrzowie chasydzcy uczą nas, że brzmienie szofara jest podobne do płaczu dziecka, pragnącego zjednoczyć się z ukochanym rodzicem. 

Brak słów, aby wyrazić tę tęsknotę, która jest tak głęboka, tak pierwotna i tak prawdziwa. Więc weź udział w słuchaniu brzmienia szofaru, przygotowując siebie - swoją duszę do nadejścia Rosz Haszana.Szofar-1

DrukujEmail

Więcej artykułów…