B"H

 PARSZA MIKEC

Najbliższy Szabat to Shabbat Mewarchim

– błogosławimy nadchodzący miesiąc Tevet

Fragment Tory w skrócie: Józef dokonuje interpretacji snów Faraona, staje się drugim władcą Egiptu i wprowadza w życie plan uratowania kraju od klęski żywieniowej. Józef ostro traktuje swoich braci, którzy przybywają do Egiptu w celu nabycia pożywienia i żąda przyprowadzenia do Egiptu Benjamina. Kiedy wreszcie Benjamin pojawia się, następuje jego osadzenie w więzieniu pod pretekstem kradzieży.

P owstrzymać Dreidel

Jakiego koloru jest kostka mydła przy twojej wannie? Jaki wzór mają skarpetki, które masz na sobie? Kwiatowy? Figur geometrycznych?

Dla wielu z nas takie pytania nie mają żadnego znaczenia. Kupujemy ulubiony przez siebie rodzaj mydła (albo najtańszy), nie bacząc na jego kolor. A rano wkładamy na stopy pierwsze skarpetki, które trafią nam do ręki, gdy sięgamy do szafy.

Ale dla innych, przywiązujących wielką wagę do estetyki, sprawa nie jest taka prosta. Ich toaleta ma pewien wystrój, każdy szczegół musi współgrać z ogółem, pasować do stworzonego przez nich wystroju. Skarpetki nie służą tylko ogrzaniu stóp – stanowią istotny szczegół stroju, uzupełniający strój dzienny. Nic nie istnieje samodzielnie – każdy element to fragment większego obrazu.

Każde święto żydowskie składa się z wielu elementów: jego historii, praw, obyczajów, tradycyjnych potraw, etc. Każdy element został umieszczony na swoim miejscu przez Wielkiego Architekta lub działających z Jego inspiracji, w myśl konkretnego przesłania, które ma do przekazania dane święto. Niektóre elementy obrazują główny motyw święta w sposób przejrzysty, a inne wymagają myśli, aby odnaleźć w nich związek z tym motywem.

A zatem gdzie się w to wpisuje gra w dreidel? W jaki sposób dreidel wyraża przesłanie
Chanuki?

(Dla tych z was, którzy nie wiedzą wiele o Chanuce warto zajrzeć do “Wszystko czego chcielibyście dowiedzieć się o Chanuce”, lub wejść na naszą stronę stronę internetową poświęconą temu świętu).

Porażające jest to, że duchowy aspekt dreidela nie jest zawsze widoczny. Po prostu, czterech hebrajskich liter wywodzących się z akronimu „Stał się tam wielki cud” nie da się odczytać, gdy dreidel jest w ruchu. W takim momencie nie różni się on niczym od zwyczajnego bączka ze sklepu z zabawkami.

Samo życie można odnieść właśnie do gry w dreidel. W toku naszego szalonego dnia roboczego, gdzie wszystko się rozmywa, jesteśmy zbyt zaabsorbowani, aby dostrzec „litery” – małe i wielkie cuda, które co dzień zdarzają się dookoła nas

Raz na jakiś czas powinniśmy pozwolić kręcącemu się dreidelowi „złapać oddech”, zrobić sobie przerwę i zastanowić się nad wiadomością, którą na nim umieszczono: „stał się tam wielki cud.”

I właśnie o tym jest Chanuka. Około 2,100 lat temu, nasz zbiorowy dreidel nagle się zatrzymał, a wiekuiste litery, które ożywiają i pokazują drogą życia wszelkiemu stworzeniu, były na widoku. Przez osiem dni światło pochodzące ze świątynnej menory rozświetlały rzeczywistość, którą Grecy starali się zasłonić: istnieje dłoń, która nadaje pęd i kontroluje wszystko, co nas otacza.

Dwa tysiąclecia później wiadomość zawarta w Chanuce nie uległa zmianie. Gdy siedzimy przy menorze, lub wówczas gdy oddajemy się przyjemności gry, w którą granie stanowi nasz narodowy obyczaj, powinniśmy poszukać przekazu tych cudownych liter we własnym życiu.

I jeszcze jedno:

Kiedy dreidel przestaje się kręcić, nie ma nad czym się zastanawiać – gra musi trwać. Należy teraz coś wziąć, lub oddać, zależnie od tego, jaka litera znalazła się na górze. Tylko wtedy, gdy natrafi się na nun ma się to (nie)szczęście, że można podumać sobie nieco dłużej… Gdy objawiają się nam litery, jest to czas działań, szkoda go na siedzenie z rozdziawionymi szeroko ustami.

Oddaj: B-g dał ci cuda, a teraz czas, abyś ty coś dał od siebie. Teraz twoja kolej na uczynienie cudu w czyimś życiu.

Weź: Weź na siebie nieco więcej duchowości i wprowadź ją do swojego życia – dodatkowe zajęcia ze studiów nad Torą, kolejna micwa.

Możesz także jeszcze chwilę podumać, ale nie za długą. Pamiętaj, że Makabeusze nie zawdzięczają swoich dokonań dłużącym się w nieskończoność sesjom medytacyjnym…

   ••••••••••••••••   

W szystko, czego chcielibyście się dowiedzieć o…

CHANUCE

(Część Druga - Zwyczaje)

Latkes i Pączki

Chanuka upamiętnia cud związany z oliwą. Zgodnie z tradycją w tym czasie spożywamy tłuste jedzenie. Aby dopełnić tradycji, Żydzi Aszkenazyjscy spożywają smażone placki ziemniaczane „latkes", a Sefardyjscy – „sufganiyot”, pączki smażone w głębokim oleju. Chodzi o to samo – kalorie! Zwyczaj ten z niezwykłym entuzjazmem przyjęli Izraelczycy, gdzie zarówno Aszkenazi jak Sefardyjczycy pochłaniają olbrzymie ich ilości.

Pod tym adresem znajdziecie dużo wspaniałych przepisów na latkes.

W toku walk Makabeuszy z Grekami stał się cud, który miał związek ze spożywaniem sera. Pod tym adresem znajduje się ta historia. Stąd wziął się zwyczaj jedzenia w Chanukę nabiału.

Pod tym adresem znajdują się natomiast przepisy na pyszne latkes z serem.

Gelt

Hebrajski odpowiednik słowa Chanuka składa się z tych samych liter, co “chinuch", edukacja. Okupant – Grecy pragnęli za wszelką cenę zmusić Żydów do przestrzegania zasad kultury Helleńskiej, nawet kosztem świętych przykazań Tory. Niestety, dobrze sobie z tym radzili. Po porażce Greków konieczne okazało się ponowne wyedukowanie Żydów z zakresu wartości propagowanych przez Torę. Stąd taka więź pomiędzy Chanuką a Torą.

W tym duchu jest również utrzymany zwyczaj dawania dzieciom gelt (kieszonkowego) za pogłębianie nauki czynienia dobra i kultywowanie świąt.

Gelt może być dawane w dowolnym momencie Chanuki (poza Szabatem). Niektórzy dają gelt pod koniec każdego z chanukowych dni powszednich. W Chabad gelt daje się każdej nocy, ale większe sumy przekazuje się nocy czwartej lub piątej.

Dreidel

Nauczanie Tory było za czasów Greków niedozwolone. Mimo tego dzieci uczyły się Tory
w lasach, pozostawiając kogoś na czatach. Kiedy osoba taka dawała znać, że zbliża się nieprzyjaciel, dzieci chowały księgi i bawiły się dreidelami (bączkami). Zatem my także posługujemy się dreidelami na Chanukę, aby upamiętnić niezwykłą odwagę dzieci.

Na dreidel wyryte są cztery litery: Nun, Gimmel, Hey oraz Shin. Litery te akronim zwrotu "Nes Gadol Haya Sham" – stał się tam wielki cud (w Izraelu). W Izraelu za to czwartą literą jest Pey, a nie Shin. Akronim brzmi tutaj "Nes Gadol Haya Po" – wielki cud zdarzył się tu.

Więcej szczegółów odnośnie tego święta znajduje się pod adresem http://www.chabad.org.pl/templates/articlecco_cdo/aid/621345/jewish/Chanuka.htm

   ••••••••••••••••  

T erminy do zapamiętania

Chanuka w Szabat

·        W piątkowy wieczór najpierw zapalamy menorę, a dopiero później świece Szabasowe. Świece Chanukowe muszą palić się przez przynajmniej 30 minut od zapadnięcia zmroku. A ponieważ czas na zapalenie świec Szabatowych przypada na godzinę przed zapadnięciem zmroku, świece i olej wykorzystywany do menory w piątek, musi starczyć na przynajmniej półtorej godziny.

·        W ten Szabat z Arki wyjmowane są dwie Tory. Fragment Tory przypadający na bieżący tydzień czytany jest z pierwszej, a następnie dokonuje się skróconego odczytu na Chanukę.

·        W wieczór sobotni, menorę zapala się po odmówieniu Havdali.

Rosh Chodesh

W najbliższy poniedziałek 10 grudnia wypada Rosh Chodesh Tevet. Obok pełnego Hallel oraz v'al hanissim, które odczytywane są z racji na Chanukę, odmawiamy jeszcze Musaf na Rosh Chodesh. Dodatkowo do Amidy i modlitwy po posiłkach dokładana jest specjalna Ya’aleh Viyavo.

W te dni, na poranne nabożeństwa wyjmowane są dwa zwoje Tory. Standardowy Rosh Chodesh odczytywany jest z pierwszej, a skrócony odczyt na Chanukę – z drugiego.

   ••••••••••••••••   

B anały niebanalne

Cztery litery hebrajskie, które wyryte są na dreidelu – nun, gimmel, hey oraz shin – mają wartość sumaryczną  w wysokości 358 – tak samo jak hebrajskie litery tworzące słowo „Mosziach”.