B"H

PARSZA BECHUKOTAJ
LAG B'OMER

 Najbliższy Szabat to 34 dzień Omer

Etyka naszych Ojców: Rozdział Czwarty

 

Fragment Tory w skrócie:

Żywy opis nagród, które nas czekają za przestrzeganie B-żych przykazań oraz kar, które na nas spadną, jeśli postąpimy inaczej. Następnie Tora omawia różnorodne dary ofiarowane w Świątyni i podatek od zwierząt.

 

 ••••••••••••••••

UzyskiwanieNieśmiertelności

Jakie są poglądy Żydów na temat śmierci? Jak należy właściwie uczcić odejście danej osoby? Dziś w modzie jest oddawanie czci zmarłym poprzez celebrację sposobu, w jaki żyli, zamiast skupiania się na żałobie. Czy jest to podejście właściwe?

Czas Omer zdaje się w tym temacie przekazywać sprzeczne ze sobą informacje. Z jednej bowiem strony, Omer wprowadza ograniczenia na ucztowanie i radość jako oznakę żałoby po śmierci 24,000 uczniów Rabbi Akiwy, którzy nie szanowali siebie nawzajem. Z drugiej strony jednak, wszelkie żałości przerywamy na jeden dzień, Lag b’Omer. Powód? Ponieważ obchodzimy radośnie kolejną rocznicę odejścia (yahrzeit) Rabbi Szimona bar Jochai! Skąd zatem dwa sposoby na upamiętnienie takiego samego wydarzenia?

Każdy składa się z ciała i duszy. Ciało przemija i w końcu obraca się w proch, ale nieśmiertelna dusza żyje przez wieczność. Czym wobec tego jest „osoba”? Czy osoba przemija wraz z ciałem, czy też dzieli nieśmiertelny żywot duszy? To zależy od duchowości danej osoby. Osoba, której życie wiedzione było w powiązaniu z duszą, dla której najważniejszym celem była duchowość i miłość do B-ga, nie umiera. Po prostu przechodzi do innego wymiaru, w którym wolna od potrzeb fizycznych może kontynuować swoją duchową podróż. Ale dla osoby, której potrzeby miały wymiar cielesny - rozerwanie ciała z duszą oznacza koniec wszelkiego życia.

Tora i micwot również składają się z ciała i duszy. „Objawiona” strona Tory – składająca się głównie z Talmudu i prawa żydowskiego, zakazów i nakazów – to ciało mądrości B-skiej. Ezoteryczne nauki Tory i Kabały, to dusza Tory. Można całkowicie zanurzyć się w genialnym dyskursie i logice Talmudu, niezwykle dbać o wypełnienie każdej micwot, ale pozostawać bezdusznym. Nauki Kabały wprowadzają do Tory i micwot pierwiastek duchowy, ponieważ objawiają doniosłość duchową każdej micwy oraz cel duchowy, który niesie za sobą ich spełnianie.

Rabbi Szimon bar Jochai był uosobieniem człowieka w pełni duchowego. Zohar, którego był twórcą, stanowi główny traktat kabalistyczny, największe bodaj dzieło dotyczące duszy Tory. Wiele lat Rabbi Jochai przeżył w jaskini, w której ukrywał się przed Rzymianami. Przebywając tam, nie był w stanie czynić micwot w sposób materialny – nie miał dostępu do macy na Pesach lub Czterech Gatunków na Sukkot. Zamiast tego więc, jak tłumaczy księga, skupił się na duchu każdej micwy. Nikt nie potrafi w lepszy sposób opisać pełnego ducha życia Rabbi Szimona niż zrobił to on sam w ostatnich dniach życia: „Przez wszystkie dni mojego żywota byłem do Niego przywiązany węzłem…moja dusza stanowi z Nim jedność, przy Nim [moja dusza] płonie, przy Nim jestem kompletny.”

Osoba taka nie umiera. Yahrzeit takiej osoby je świętowany radośnie – ponieważ upamiętniamy nieśmiertelność człowieka.

Uczniowie Rabbi Akiwy nie spełniali wymogu pełni ducha. Objawiany przez nich brak szacunku do siebie nawzajem wynikał z pobudek cielesnych. Tymczasem dusza każdego Żyda stanowi jedność z duszą każdego innego Żyda. Osoba dbająca o osiągnięcie duchowej pełni zatem szanuje i kocha każdego innego Żyda, tak jak kocha samego siebie. Brak tej cechy doprowadził do upadku obiecujących uczonych. W odróżnieniu od Rabbi Szimona – ponieśli oni śmierć ostateczną – co opłakujemy po dziś dzień.

Nauka niesiona przez Lag b’Omer jest zatem niezwykle prosta: powinniśmy obrać drogę, która wiedzie ku nieśmiertelności. Oznacza to: (a) Skupienie się na potrzebach duszy. Wsłuchiwanie się w nią. Pierwszym krokiem jest dopuszczenie do tego, aby mogła się codziennie wyrażać poprzez modlitwę. (b) Skupienie się na duszy Tory; studiowanie nauk Kabały, zwłaszcza w rozumieniu chassidut. Dołączenie do zajęć znanych pod nazwą „Drzewo Życia”. (c) Skupienie się na duszy micwot – nie poprzestawanie na wykonaniu danej micwy ale pozwolenie, aby jej przesłanie wpłynęło na nas samych.

Niech dzieje się zatem co chce, każdy może uzyskać nieśmiertelność.

                                           ••••••••••••••••                        

                        Lag b'Omer

W piątek obchodziliśmy święto Lag b’Omer, 33 dzień Omer. Święto to upamiętnia dwa wydarzenia: (1) koniec epidemii, która zabiła 24,000 uczniów Rabbi Akiwy, (2) odejście Rabbi Szimona bar Jochai , twórcy najważniejszej pracy o Kabale – Zoharu. W dniu swojej śmierci, Rabbi Szimon wyjawił swoim uczniom wielkie tajemnice mistyczne, a następnie poprosił, aby jego yahrzeit był świętowany radośnie.

Jak na razie, największe obchody Lag b’Omer mają miejsce przy grobowcu Rabbi Szimona, w wiosce Meron, na północy Izraela. Setki tysięcy zgromadzonych osób wspólnie śpiewa, tańczy i raduje się.

Zwyczaje i tradycje

·        Wszelkie praktyki żałobne związane z Omer zostają na ten dzień zawieszone. Zezwala się na wesela, wizyty u fryzjera, zabawy przy muzyce itd.

·        Wieczorem na Lag b’Omer pali się ogniska. Ma to symbolizować światło, które przyniósł dla świata Rabbi Szimon, zwłaszcza w dniu swojej śmierci. Według Zoharu, kiedy Rabbi Szimon w dniu swojej śmierci objawiał tajemnice Tory, jego dom wypełniało światło i płomienie tak jasne, że zgromadzeni ludzie nie mogli nawet podejść, a co dopiero spojrzeć na Rabbiego Szimona.

·        Dzieci wychodzą na polany, aby bawić się zabawkowymi łukami i strzałami. Wynika to z tradycji midraszowej, wg której w ciągu życia Rabbiego Szimona nie pojawiła się żadna tęcza. Tęcze pojawiły się po raz pierwszy po Potopie, kiedy to B-g przysiągł nigdy więcej nie nieść światu zniszczenia. Ale kiedy świat powinien zostać ukarany, pojawia się właśnie tęcza. Cnota Rabbiego Szimona chroniła cały świat, tęcze nie mogły się więc pojawić.

·        Rebbe namawiał chasydów do organizowania marszów dzieci w Lag b’Omer, w geście jedności Żydów.

·        W niektórych kręgach na Lag b’Omer jada się chlebek świętojański. Ma to upamiętniać cud trwania życia, którego doświadczył Rabbi Szimon.  Przez trzynaście lat Rabbi Szimon wraz z synem ukrywali się przez Rzymem w jaskini w północnym Izraelu. Przy jej wejściu rosło drzewo wydające chleb świętojański, który pozwalał dwójce zbiegów się wyżywić.

Więcej informacji o Lag b’Omer można znaleźć pod adresem: www.chabad.org/LagBaomer .  

 

  •••••••••••••••• 

Wszystko, czego chcielibyście dowiedzieć się o…

PIRKEI AWOT– Etyce naszych Ojców

(Część  III)

 

Prolog

Przed rozpoczęciem studiowania rozdziału Pirkei Awot przeznaczonego na bieżący tydzień, należy odmówić następujący fragment Miszny:

Każdy Izraelita posiada udział w Przyszłym Królestwie, jak zostało to powiedziane (Ks. Izajasza 60:21): „A cały lud twój jest prawy i otrzyma ziemię na zawsze. Są oni gałęzią drzewa, które Ja zasadziłem, owocem pracy moich rąk, z którego jestem dumny.”  

Można się spodziewać, że istnieje więcej niż jeden powód, dla którego wybór tekstu poprzedzającego rozdział Etyki padł właśnie na ten fragment. Oto jeden z nich:

Duża część traktatu Awot poświęcona jest relacjom międzyludzkim. Pozdrawianie wszystkich uśmiechem, otwarcie domu dla biednych, szanowanie innych itd. Czasami zadania te stanowią nie lada wyzwanie, bo nasi bliźni bywają dalecy od ideału…

Dlatego właśnie naukę poprzedzamy stwierdzeniem wspólnym dla każdego Żyda: „każdy Izraelita ma udział w Przyszłym Królestwie”, ponieważ „cały twój lud jest prawy”.

 

Epilog

Po zakończeniu rozdziału, odczytuje się następujący fragment Miszny:

Rabbi Chananiah ben Akasziah rzekł: "Wiekuisty, niech Jego imię będzie błogosławione, pragnął, aby lud Izraela posiadł mądrość; przeto dał im Torę i micwot wręcz w nadmiarze – jak zostało napisane (Ks. Izajasza 42:21): ‘B-g pragnął, z racji na prawość [Izraela], aby Tora była wielka.”

Hebrajskie słowo oznaczające w tym kontekście “mądrość”, lizakot oznaczać może również „doskonalić”. A zatem, stwierdzenie Rabbiego Chananiah może oznaczać również, że B-g da nam Torę, aby uczynić nas doskonalszymi. A zatem obszerna w treści Tora i ogrom micwot służą doskonaleniu nas samych, bowiem każda micwa niesie w sobie moc zmienienia nas samych. Podczas gdy cała Tora ma za zadanie nas udoskonalić, to niniejszy traktat jest temu celowi oddany absolutnie w pełni, nawet jeszcze bardziej.

Małe cele

Mając na uwadze, że perspektywa studiowania całego rozdziału co tydzień może być zniechęcająca, Rebbe zalecał – obok recytacji całego rozdziału wspomożonego tłumaczeniem w razie potrzeby – dogłębne studiowanie jednej Miszny (akapitu) tegoż rozdziału.

P.S. Oto mój ulubiony fragment Pirkei Awot (2:15-16):

Rabbi Tarfon powiadał: Dzień jest krótki, a pracy nie ubywa, robotnicy są leniwi, nagroda wielka, a P-n na nas naciska…Twoim zadaniem nie jest dokończyć dzieła, ale nie oznacza, że jesteś zwolniony od jego wykonywania…

 

  ••••••••••••••••

Banały niebanalne

Istnieje taki budynek, którego wzniesienie jest ważniejsze nawet od powstania synagogi. Można wręcz powiedzieć, że synagoga (a nawet Zwoje Tory) mogą zostać sprzedane, by zgromadzić środki na wzniesienie tej budowli.

Chodzi o mykwę, rytualny zbiornik wybudowany zgodnie ze szczegółowymi wymogami zapisanymi w prawie Żydowskim. Mykwa zapewnia bowiem świętość instytucji małżeństwa, jako że stanowi podwaliny micwy Czystości Rodziny.

 

  ••••••••••••••••

Zprzymrużeniem oka…

Jonatan był sknerą tak wielką, że wszystkie zarobione w swoim życiu pieniądze zgromadził na koncie. Na łożu śmierci zwrócił się do żony:

- Sara, kiedy umrę, wszystkie moje pieniądze pochowasz wraz ze mną. Obiecujesz?

Obiecała.

Po pogrzebie, Sara rozmawia ze swoją przyjaciółką, Rebeką:

- Mam nadzieję, - powiedziała Rebeka – że nie spełniłaś jego prośby w całości?

- Cóż, obiecałam mu to. – odparła Sara – W takich sprawach się nie kłamie…

- Chcesz zatem powiedzieć, że włożyłaś do jego trumny wszystko, co do grosza?

- O tak! Wszystkie środki przelałam na swoje konto, a następnie wypisałam mu czek!